11 ژوئیه 2024- تغییر از یک رژیم غذایی سرشار از چربی های حیوانی اشباع شده به رژیم غذایی غنی از چربی های غیراشباع گیاهی بر ترکیب چربی های موجود در خون تأثیر می گذارد که به نوبه خود بر خطر طولانی مدت بیماری ها تأثیر می گذارد. مطالعه ی اخیراً منتشر شده درNature Medicine، نشان می دهد که اندازه گیری دقیق تغییرات چربی مرتبط با رژیم غذایی در خون و ارتباط مستقیم آنها با خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی و دیابت نوع 2، امکان پذیر است.

رهبر و نویسنده ی ارشد این تحقیق، دکتر Clemens Wittenbecher، از دانشگاه صنعتی چالمرز، گفت: مطالعه ی ما با قطعیت بیشتری فواید سلامتی رژیم غذایی سرشار از چربی‌های گیاهی غیراشباع مانند رژیم مدیترانه‌ای را تایید می‌کند و می‌تواند به ارائه ی توصیه‌های غذایی هدفمند به افرادی که از تغییر عادات غذایی خود بیشترین سود را می‌برند، کمک کند.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) بر اهمیت رژیم غذایی سالم در پیشگیری از بیماری‌های مزمن تاکید می‌کند و جایگزینی چربی‌های اشباع شده با چربی‌های غیراشباع گیاهی را برای کاهش خطر قلبی متابولیک توصیه می نماید. با این حال، قطعیت این دستورالعمل ها به دلیل محدودیت در مطالعات موجود، متوسط ​​است.

این مطالعه ی جدید با تجزیه و تحلیل دقیق چربی های موجود در خون، که به نام لیپیدها نیز شناخته می شوند، با روشی به نام لیپیدومیکس، این محدودیت ها را برطرف نمود. این اندازه‌گیری‌های بسیار دقیق چربی، محققان را قادر ساخت تا رژیم غذایی و ابتلا به بیماری را در ترکیبی نوآورانه از انواع مختلف مطالعات به هم مرتبط کنند. با این رویکرد جدید، محققان مطالعات مداخله‌ای رژیم غذایی (که از رژیم‌های غذایی بسیار کنترل‌شده استفاده می‌کنند)، را با مطالعات کوهورت قبلی با ردیابی سلامت بلندمدت، ترکیب کردند.

مطالعات رژیم غذایی برای نظارت بر چگونگی تأثیر تغییرات در مصرف غذا بر چربی خون

بخشی از این تحقیق در یک مطالعه ی مداخله ای رژیم غذایی در دانشگاه ریدینگ انگلستان انجام شد که شامل 113 شرکت کننده بود. به مدت 16 هفته، یک گروه از رژیم غذایی سرشار از چربی های حیوانی اشباع شده استفاده کردند، در حالی که گروه دیگر از یک رژیم غذایی غنی از چربی های غیراشباع گیاهی تبعیت کردند. نمونه‌های خون با استفاده از لیپیدومیکس برای شناسایی مولکول‌های لیپیدی خاص که منعکس‌کننده رژیم‌های غذایی مختلف مصرف‌شده توسط هر شرکت‌کننده بود، آنالیز شد.

نویسنده ی اول این مطالعه دکتر فابیان آیکلمان از موسسه آلمانی تغذیه انسان پوتسدام-رهبروک، گفت: ما تأثیرات غذا بر روی چربی‌های خون را در نمره چند لیپیدی (MLS) خلاصه کردیم. MLS بالا نشان‌دهنده پروفایل چربی خون سالم بود که مصرف زیاد چربی غیراشباع گیاهی و مصرف کم چربی حیوانی اشباع شده می‌تواند به دستیابی به چنین سطوح مثبتی از MLS کمک کند.

سپس محققان دریافتند که نتایج MLS از مطالعه ی مداخله غذایی، از نظر آماری با وقوع بیماری قلبی عروقی و دیابت نوع 2 در مطالعات مشاهده‌ای بزرگی که قبلاً انجام شده بود، مرتبط است. در این مطالعات کوهورت بزرگ شرکت کنندگانی که در ابتدای مطالعه سالم بودند برای چندین سال تحت نظارت قرار می گیرند. تجزیه و تحلیل داده‌های هر دو مجموعه از مطالعات نشان داد که خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی متابولیکی در شرکت‌کنندگانی باMLS  بالاتر، که نشان‌دهنده ترکیب چربی مفید رژیم غذایی است، به‌طور قابل‌توجهی کاهش می یابد.

تغییر به یک رژیم غذایی سالم تر، می تواند برجسته ترین مزایای سلامتی را به همراه داشته باشد

علاوه بر این، محققان بررسی کردند که آیا افراد با سطوح پایین MLS که نشان دهنده ی محتوای چربی اشباع بالای رژیم غذایی است، به طور خاص از یک رژیم غذایی سالم‌تر سود می‌برند یا خیر. رژیم غذایی مدیترانه ای بر تامین چربی های گیاهی اشباع نشده بیشتر تمرکز دارد. در یکی از آزمایش های مداخله ای بزرگ که به عنوان آزمایش PREDIMED شناخته می شود، از رژیم غذایی مدیترانه ای استفاده شد. با استفاده از این مطالعه، محققان دریافتند که پیشگیری از دیابت با کمک رژیم غذایی مدیترانه ای واقعاً در افرادی که در شروع مطالعه سطح MLS پایینی داشتند، برجسته‌تر بود.

دکتر Wittenbecher توضیح داد: رژیم غذایی به قدری پیچیده است که استخراج شواهد قطعی از یک مطالعه ی منفرد اغلب دشوار است. رویکرد ما در استفاده از لیپیدومیک برای ترکیب مطالعات مداخله ای با رژیم های غذایی بسیار کنترل شده و مطالعات کوهورت آینده نگر با ردیابی سلامت طولانی مدت می تواند بر محدودیت های فعلی در تحقیقات تغذیه غلبه کند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20240711/Lipidomics-reveals-health-benefits-of-switching-to-plant-based-fats.aspx